فصل « 1 » صورت تبتّل در « بدايات » انقطاع است از تلذّذ به معاصى . و در « ابواب » از حظوظ و لحوظ به غير . و در « معاملات » از فعل و حول و قوّت خود . و در « اخلاق » تجريد نفس از هوا و تزكيت از ظلمت به نور اخلاق حق . و در « اصول » توجّه به حق انسا ، و قطع نظر از خلق وحشة . و در « اوديه » انقطاع به سوى نور قدس و انخلاع از وقوف با نفس . و در « احوال » انقطاع از كسب و انقياد جذب . و در « ولايات » از احكام امكان به وجوب ، و از آثار خلقيت به اوصاف الوهيّت . و در « حقايق » از رسم انّيّت به انغماس 201 در هويّت . و در « نهايات » نابود شدن در جمع به كلّيّت ، و محو گشتن در حق با امن از بقيّت . باب الرجاء قال اللّه « 2 » تعالى : لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ « 3 » به درستى كه بود مر شما را در مشاهدهء افعال و اخلاق رسول خداى « 4 » تعالى اقتدايى نيكو مر آن كسى را كه به خداى اميدوار است . الرجاء أضعف منازل المريد ، لأنّه معارضة من وجه ، و اعتراض من وجه . مقام رجا ضعيف‌ترين منازل مريدان « 5 » است ؛ از جهت آنكه در وى معارضه است با حق از وجهى ، و اعتراض بر حق از وجهى ؛ از آن روى كه اگر « 6 » رجا موافق حكم ازلى « 7 » است ، خود احتياج به طلب و توقع نيست . و اگر موافق نيست معارضه است با حكم ، به « 8 » خواستن چيزى كه وى نخواسته است . پس مريد بايد كه مسلّم حكم حق بود . حديث قدسى است كه « تريد و أريد و لا يكون إلّا ما أريد » 202 . و امّا اعتراض از آن جهت كه اهل رجا را توقع آن است كه چون حق تعالى غنىّ و كريم

--> ( 1 ) . ع : فاقد تمام فصل ياد شده است . ( 2 ) . در نسخهء ج ( قال الله تعالى ) استدراكا در هامش آمده است . ( 3 ) . المؤمنون / 21 . ( 4 ) . ج : خداوند . ( 5 ) . ع : مريدين . ( 6 ) . ع : رجا اگر . ( 7 ) . ج : ازل . ( 8 ) . ع : - به .